Song Lang – Vở cải lương được làm từ một đạo diễn đầy tâm huyết

Dự án điện ảnh đầu tay của đạo diễn Leon Lê – Bộ phim Song Lang với mong muốn tôn vinh bộ môn nghệ thuật cải lương bằng một tấm bi kịch của những con người cô đơn hết mình vì  sự nghiệp.

1. KỊCH BẢN

Chủ đề

– Mặc dù đã cố gắng đi thẳng vào kịch tính trung tâm của câu chuyện ngay từ những phút đầu tiên: ‘đời nghệ sĩ trước thời cuộc’ và được lặp lại trong suốt chiều dài của bộ phim, nhưng vì quá sa đà vào những chi tiết ‘duy – mỹ’ với lối kể vội vã, khiên cưỡng, đại khái và mờ nhạt đã vô tình đẩy bộ phim rơi vào tình trạng thiếu cân đối trong xây dựng và hoá giải, tạo ra nhiều lỗ hổng cho nhân vật và cốt truyện.

phim Song Lang

– Mối liên kết giữa ‘truyện trong truyện’ quá mỏng và thiếu tinh tế (1. Mỵ Châu – Trọng Thuỷ; 2. Dũng – Phụng; 3. Song Lang).

Các Nhân vật trong phim Song Lang

– Dũng, một chàng trai làm nghề đòi nợ thuê cho bà chủ, người đã cưu mang anh. Anh luôn ám ảnh quá khứ về nghề hát, về người mẹ và sự ra đi của bà. Dũng oán giận mẹ, một nghệ sĩ cải lương nổi tiếng, vì không chịu được cuộc sống khổ cực của đời nghệ sĩ, bà đã bỏ lại con trai và người chồng của mình, cũng là một nhạc công cải lương, để tìm đến một cuộc sống tốt hơn nơi xứ người.

Sau cú sốc đầu đời, Dũng quyết định từ bỏ giấc mơ trở thành nghệ sĩ để đến với con đường giang hồ. Anh trở nên lạnh lùng và tàn bạo với con nợ, anh bất chấp tất cả để mang tiền về cho bà chủ (giống Pieta của ông Kim Hàn Quốc, nhưng không tới).

– Về ý tưởng, thì đây là một cách hoàn hảo để xây dựng nhân vật chính và hứa hẹn cho một câu chuyện đẫm nước mắt và cả máu. Nhưng vì vội vã và khiên cưỡng, nó đã để lộ ra một sự gãy khúc, lờ nhờ và thiếu điểm nhấn.

+ Liệu 1,2 hình ảnh say mê coi hát của Dũng trong flashback có lột tả được hết tình yêu của cậu với gánh hát, với những vở cải lương?

+ Dũng, một cậu bé hiền lành, yêu mẹ và ngưỡng mộ những vở diễn của bà, vậy tại sao chỉ trong ‘chốc lát’ cậu đã quay lưng lại với tất cả? Liệu sự ra đi của bà, tờ giấy bảo lãnh có đủ để khiến cậu biến đổi nhanh đến nh thế? Từ yêu đến không yêu chỉ trong một chớp mắt như vậy sao?

+ Liệu đạo diễn có đặt mình vào vị trí của nhân vật khi muốn lột tả một người đang cố giấu những tổn thương từ quá khứ, bỗng chốc ‘thức tỉnh’ hoàn lương và ‘hoàn’ cả cải lương? (điển hình trong phim Song Lang là sự biến đổi đến chóng mặt khi cậu ngồi xem Phụng hát để chờ đòi tiền).

phim Song Lang

+ Sự tàn bạo của Dũng có đủ khiến cho cái chết của anh trở nên xứng đáng?

– Phụng, một tài tử điển trai, hiền lành chăm chỉ, say mê nghề diễn. Anh yêu sân khấu, yêu cải lương ngay từ thuở ấu thơ. Một chi tiết đáng lẽ là rất hay, chuỗi hạt móc đeo chìa khoá, nhưng vì mắc lỗi ‘trực tiếp’ và kể lể, nên đạo diễn đã đưa nó vào theo cách hời hợt và thiếu điểm nhấn.

+ Trong câu chuyện, Phụng là nhân vật phụ nhằm gây tác động tích cực tới Dũng, nhưng thật đáng tiếc, nếu loại bỏ yếu tố điển trai của Isaac, thì Phụng cũng bị rơi vào trạng thái phẳng, mờ nhạt, dễ đoán… cậu chẳng còn gì cuốn hút ngoài việc lảm nhảm lời nói của người thầy: ‘có trải qua thực tế thì hát mới hay’… Mặc dù đã cố ý cài vào tình tiết đánh đấm trong quán rượu, nhưng cũng không đủ sức để khiến nhân vật trở nên đa chiều hay đột phá. (*à, lại là một gã người Bắc nói giọng Bắc nhảy vào gây sự với những hành động đê hèn???)

+ ‘Tình yêu’, ‘trải nghiệm’ của Phụng liệu đã đủ để anh trở thành một kép chính xuất sắc?

+ Giả sử đây là một phim đồng tính, Phụng có tình ý với Dũng, thì đường dây liên kết về mặt tâm lý giữa khán giả và tình yêu đó đã đủ rõ ràng chưa?

* Thoại: vẫn không thoát được lỗi kể lể và trực tiếp, mọi thứ cần nói ra hết vì sợ khán giả không hiểu. Nhiều câu nói ngây ngô, sáo rỗng đến ngỡ ngàng, đặc biệt là Phụng.

2. HÌNH ẢNH

Bỏ qua hết những gì được gọi là ‘ảnh hưởng’ hay ‘vay mượn’, cả sự cố ý sử dụng tỷ lệ 4:3, thì có lẽ bộ phim Song Lang là một bộ phim được quay theo phong cách truyền hình, thiếu tinh tế và gần như không có ẩn dụ trong bố cục, từ cách sử dụng không gian, điểm nhìn và hướng cho tới chuyển động hay góc máy, mọi thứ dường như đang cố gồng để tạo ra một vẻ ‘đèm đẹp’ với sự an toàn và cân bằng…

phim Song Lang

Đôi chỗ gắng gượng để ép và nhồi nhét nhân vật nằm sát lề dưới, trái hoặc phải mà không hề có dụng ý. Thậm chí, DOP còn mắc phải lỗi cơ bản – ‘phân cấp thông tin’.

Tóm lại về hình ảnh, từ mỹ thuật cho tới quay phim, tất cả mới chỉ dừng ở tính ước lệ, màu mè, chứ chưa hề được tạo ra như một ngôn ngữ để kể chuyện – liệu đây có phải là ‘dụng ý’ của đạo diễn – ‘khi sân khấu và cuộc đời hoà quyện’?

3. DỰNG PHIM

Đây là một điểm tệ nhất của phim Việt chứ không nói riêng gì phim Song Lang. Do hấp tấp trong kịch bản, nên Song Lang là một bản tình ca gẫy khúc với tiết tấu lổn nhổn và vụn vỡ, chỗ cần thì cụt lủn, chỗ không cần thì lê thê, thiếu đi rất nhiều những chi tiết và không có được một ‘hình hài’ tử tế cho riêng mình.

Trong bản tình ca ấy, chúng ta chỉ THẤY diễn biến cảm xúc và tâm trạng của các nhân vật, mà không hề CẢM được nó.

+ Dựng phim của Song Lang nghèo nàn và đơn điệu khi tập trung quá nhiều vào nhân vật chính, không tạo ra những quãng nghỉ, sự co giãn cảm xúc cho người xem.

phim Song Lang

+ Phần dựng trong phim Song Lang thiếu một điểm nhìn rõ ràng cho khán giả – câu chuyện được nhìn từ phía khán giả, người trong cuộc, của tác giả bộ phim hay là cả ba?

+ Dựng phim của Song Lang thiếu điểm nhấn, những cột mốc không được tạo ra, và cao trào không đủ mạnh để mạch chảy cảm xúc trở nên mượt mà và sâu đậm. Có lẽ đây cũng là một ‘dụng ý’ nữa của đạo diễn?

+ Tiếc nhất vẫn là phần cải lương, mặc dù là ‘nhân vật’ quan trọng nhất trong phim, nhưng người dựng phim đã không khai thác hết những điểm mạnh của Mỵ Châu – Trọng Thuỷ, và bản sầu ca trong phim Song Lang, để tạo ra bầu không khí của cải lương với những ẩn dụ về đời và sân khấu.

4. ÂM NHẠC

Ngoài ảnh hưởng cách sử dụng nhạc trên Radio, âm thanh phát ra từ TV nhà hàng xóm để giống với anh Vương Hồng Kông thì thủ pháp ‘nhạc – hình’ được tận dụng triệt để và lộ liễu tới mức ngột ngạt. Trong cảnh nói tới ’đời nghệ sĩ’, đạo diễn cố nhét hình ảnh người hát rong đang hát về ‘đời nghệ sĩ’, cứ như thể không còn cách nào khác hay hơn để nói. May mắn thay, trong cảnh sau khi Dũng bỏ nghề ‘nặc nô’, anh được hỏi ’rồi đây định làm gì?’ … vẳng vẳng từ xa ‘Que sera sera …’ … cũng tạo được một sự thú vị nho nhỏ.

5. Kết

Nếu ai đó so sánh Song Lang với Bá Vương Biệt Cơ hay phim của Vương Gia Vệ thì tôi hoàn toàn phản đối…. Thật sự thì vẫn còn xa lắm mới với tới được họ, chứ đừng nói là giống.

“Tất cả chúng ta đều ăn cắp, nhưng nếu khôn thì hãy ăn cắp của những người vĩ đại. Rồi sau đó, họ sẽ gọi bạn là ảnh hưởng’ – Krzysztof Kieslowski, đạo diễn người Ba Lan.

… đùa chứ, ăn cắp phải biết cách biến nó thành của mình mới thật sự là ‘ảnh hưởng’.

Sau tất cả, bộ phim Song Lang là một bức tranh nhiều màu đẫm nước mắt, được chỉ đạo từ một đạo diễn có tâm. Và không có gì để bàn cãi, Leon Quang Lê là một người có gu xem phim tốt và đang gắng gượng theo đuổi phong cách điện ảnh ‘áp sắc’ và ‘đậu hũ’’ của những bậc thầy vĩ đại người Châu Á.

 

Content Protection by DMCA.com