[PHÂN TÍCH] Phim Ký Sinh Trùng (Parasite): Sự phân hóa tầng lớp giàu nghèo cùng danh dự

Chắc chắn đến đây thì chúng ta đều phải công nhận tầm ảnh hưởng của đạo diễn phim Ký Sinh Trùng (Parasite) sau khi nó dành được thắng lợi tại Liên hoan phim Cannes danh giá. Có thể nói Bong Joon-Ho là đạo diễn xuất sắc nhất Hàn Quốc hiện nay, sở hữu cho mình chỉ 8 phim trong suốt 19 năm theo đuổi nghệ thuật, nhưng những tác phẩm điện ảnh của ông đều tạo nên những dấu ấn riêng khiến người xem phải thích thú và thán phục với những plot twist, những cú chuyển cảnh ngoạn mục.

[PHÂN TÍCH] Phim Ký Sinh Trùng (Parasite): Sự phân hóa tầng lớp giàu nghèo cùng danh dự

Có lẽ đối với những ai đã từng xem qua các phim của đạo diễn Bong Joon-Ho, có thể kể lần lượt theo độ hay theo thứ tự là

1.Mother
2. Memories of murder
3. Parasite
4. The Host
5. Snowpiercer.
6. Barking Dogs Never Bite
7. Tokyo!

Ký Sinh Trùng (Parasite)
Đạo diễn Bong Joon-Ho và đạo diễn Alejandro González Iñárritu tại LHP Cannes

thì bạn có thể lờ mờ đoán ra phong cách chính mà ông theo đuổi là Dark Comedy (Hài kịch đen), khi mỗi câu chuyện ông kể đều là một bi kịch đầy ắp tiếng cười. Các nhân vật luôn bị đẩy vào những tình huống trớ trêu nhất: 1 tay cảnh sát địa phương đầy cảm tính và một tên sát nhân hàng loạt chuyên nghiệp đến hoàn hảo.

1 gia đình “nhiễm bệnh” và cuộc hành trình cứu cô con gái khỏi quái vật sông Hàn; 1 người mẹ quyết tâm bảo vệ đứa con khỏi tội giết người; hay 1 đoàn tàu chở những người cuối cùng còn sót lại trên thế giới – phân chia rất rõ những kẻ đuôi tàu bẩn thỉu, và những người đầu tàu sang trọng, đẳng cấp.

Ông xếp các nhân vật vào những giai cấp, thứ bậc rất rõ ràng – để rồi việc họ cố gắng tiến đến vị trí không thuộc về họ lúc ban đầu, những tình tiết éo le sẽ càng lúc càng được đẩy lên cao.

Ký Sinh Trùng (Parasite) cũng không ngoại lệ, và có thể nói, là một sự vụn vỡ đến hoàn hảo của Bong Joon Ho; với tư duy hình ảnh và cách kể chuyện thật sự tuyệt vời, tạo nên một tấn bi hài kịch mà bạn sẽ đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác. Phim kể về một mối liên hệ khó tin giữa một gia đình nghèo khó, bần hàn, sống ở căn nhà xập xệ mà cửa sổ ngang với mặt đường; và một gia đình giàu có, sang trọng, lịch thiệp, sở hữu căn biệt thự rộng mênh mông với lối kiến trúc ấn tượng. Đồng tiền phân biệt rõ thứ bậc của họ trong xã hội, và đồng tiền cũng biến họ thành những con người rất khác biệt, dù có thể, họ không hề lựa chọn trở thành như thế.

Ký Sinh Trùng (Parasite)

Có lẽ đây là một trong những phim đạt giải Cành cọ vàng tại LHP Cannes dễ xem nhất trong vài năm trở lại đây, có phần còn dễ xem hơn Shoplifters bởi phim có hàm lượng giải trí cao, tình tiết cuốn hút, hình ảnh đẹp cùng sự duyên dáng trong việc tạo tiếng cười. Tuy bản thân Bong Joon Ho từng chia sẻ rằng phim nói về xã hội Hàn Quốc nên có thể sẽ hơi khó xem với khán giả nước ngoài.

Nhưng thực chất vấn đề mà ông đặt ra lại rất gần gũi, nhân văn và dễ dàng khiến người xem bị lôi cuốn dù họ đến từ quốc gia nào và có xuất thân ra sao. Thực sự nó rất hay đến nỗi Nextphim khuyên bạn đi xem ngay lập tức chứ không nên đợi xem online HD trên phimmoi, hdonline…, để hiểu hơn và cuộc đời và con người, để có cho mình một trải nghiệm điện ảnh độc đáo, và mình tin bạn sẽ không hề thất vọng.

Trong suốt quá trình theo dõi Ký Sinh Trùng (Parasite) và đặc biệt khi những thước phim cuối cùng khép lại, khó có thể nói rằng chúng ta không thể nghẹn ngào cảm xúc nào đó. Có lẽ không ai có thể tưởng tượng được câu chuyện hài hước lúc đầu lại có kết cục đẫm máu như vậy. Cùng Nextphim phân tích qua 3 hồi của câu chuyện:

Hồi 1 – Gia đình lừa đảo

Hồi 1 có thể nói đã bắt đầu phim 1 cách cực kì tươi sáng, khi gia đình nghèo nàn của ông bố Ki-taek đã kiếm được cơ hội trời cho để bước chân vào làm việc cho gia đình giàu sang của giám đốc Park. Khán giả nhanh chóng được làm quen với các nhân vật tinh quái của gia đình nghèo, và có thể đoán trước được việc họ sẽ dần dần tìm cách “đưa” nhau vào trong gia đình giàu có kia. Bong Joon Ho đã lựa chọn một cách dẫn dắt cảm xúc cực kì thông minh và giữ nhịp tốt cho sự hứng thú của khán giả, khi bạn sẽ không có lấy 1 phút cho sự lơ là – vì phim sẽ luôn đầy ắp những tình tiết thú vị nối tiếp nhau.

Ký Sinh Trùng (Parasite)

Một chi tiết khá thú vị ở hồi này, đó là cậu bạn Min không chỉ giới thiệu Ki-woo vào làm gia sư Tiếng Anh cho gia đình Park, mà còn tặng gia đình một hòn đá cảnh – mà theo như cậu nói, sẽ đem tới tiền tài và may mắn. Chính hòn đá này về sau cũng đóng vai trò rất quan trọng trong việc phát triển tính cách nhân vật Ki-woo trong Ký Sinh Trùng (Parasite).

Hồi 2 – Điều bí mật trong những bậc thang trong căn hầm bí mật

Chúng ta tưởng rằng phim sẽ xoay quanh 2 gia đình – 2 tầng lớp chính. Nhưng không, phim còn đi xuống thấp hơn nữa, sâu hơn nữa theo nghĩa đen: 1 gia đình “kí sinh” dưới tầng hầm căn biệt thự xa hoa đó.

Khi nhân vật quản gia cũ quay lại với nụ cười khó hiểu trên khuôn mặt, thực sự khác với vẻ chỉn chu lịch sự trước đó, bản thân mình thực sự thấy rợn người. Trong đầu mình nảy lên nhiều phỏng đoán về sự quay trở lại này, nhưng mình không thể hình dung nổi về một đường hầm bên dưới – và một ông chồng đã sống ở đó suốt 4 năm trời!

Ký Sinh Trùng (Parasite)

Cuộc đối mặt giữa 2 gia đình kí sinh đã đẩy câu chuyện lên một tầm bi hài kịch mới, khi những kẻ lừa đảo gặp nhau và đòi đưa nhau ra ánh sáng. Họ bị vạch trần toàn bộ sự giả dối, khốn khổ, và đồng thời là sự vụng về trong vai trò những kẻ lừa đảo, dù thực chất bên trong, họ chỉ muốn yên ổn tiếp với những gì họ đã cố sắp đặt từ trước. Khi những lợi ích va chạm lẫn nhau, chiến tranh bắt buộc phải bùng nổ – và nó chỉ kết thúc khi chủ nhân thực sự của căn hộ đang trên đường về nhà.

Khi trói Geun-se, chồng của bà quản gia cũ, Ki-taek đã hỏi ông này: Tại sao ông có thể sống nổi trong 1 nơi như thế này??

Bạn có thấy trớ trêu không? Khi một kẻ sống trong căn nhà xập xệ, cửa sổ ngang mặt đường, phải ngồi trong nhà tắm mới có wifi chùa như Ki-taek, lại có ngày được hỏi 1 người khác câu đó; trong khi chính chúng ta cũng thắc mắc: Vì sao gia đình Ki-taek sống được trong căn nhà bé xíu kia?

Ký Sinh Trùng (Parasite)

Hóa ra, dù bạn ở địa vị nào trong xã hội, vẫn sẽ luôn có người thấp hơn bạn và cao hơn bạn, chỉ là bạn có biết đến hay không mà thôi. Cũng chính câu hỏi đầy ngờ vực đó, đã như phần nào dự đoán trước cho cái kết đầy bi hài: Chính Ki-taek sẽ tự có cho mình câu trả lời, khi tự bản thân sống dưới căn hầm.

Ở hồi này, sau một mớ hỗn độn, những thông điệp trong Ký Sinh Trùng (Parasite) cũng được bộc lộ rõ ràng hơn qua các cuộc hội thoại giữa các nhân vật.

Một trong những đoạn mà mình thích nhất của phim, là khi cả gia đình nghèo nằm dưới gầm bàn phòng khách, hai vợ chồng giàu sang nằm trên chiếc ghế sofa để trông chừng cậu con trai hứng chí thích ngủ lều ngoài trời. Họ nói chuyện với nhau về “mùi”, một dấu hiệu thật nhạy cảm và tưởng chừng quá bé nhỏ, nhưng lại là dấu hiệu để phân biệt giữa giàu và nghèo.

Ở hồi 1, cậu con trai nhỏ Da-song cũng từng nhận ra là chú tài xế, bà quản gia và cô giáo mỹ thuật có mùi giống nhau. Sau đó, cả gia đình đã quyết định thay xà phòng và bột giặt.

Ký Sinh Trùng (Parasite)

Thế nhưng, mùi ở đây không phải mùi của đồ tắm hay quần áo.

Mùi ở đây là mùi của cái nghèo.

Ông Park đã nói mọi thứ của tài xế Kim, hay Ki-taek, đều có thể chấp nhận, chỉ có cái mùi của ông ta là đi quá giới hạn. Ông Park hình dung mùi đó nhvư mùi khi người ta giặt giẻ lau, mùi của củ cải thối, mùi của những người đi tàu điện ngầm.

Với Ki-taek, câm lặng nằm dưới gầm bàn nghe người ta nói về một thứ mùi mà chắc ông không thể nào gột rửa được. Nhục nhã và cay đắng vô cùng. Chính câu này bắt đầu thay đổi suy nghĩ của Ki-taek, và theo mình, đã chạm đến một trong những điều quý giá nhất mà một gã nghèo như ông còn giữ được: lòng tự trọng.

Sau đó, khi con gái Ki-jung hỏi nên làm gì với những người dưới hầm, ông đã lần đầu tiên thể hiện vị thế của một người cha trong gia đình, dặn các con cứ yên tâm vì bố sẽ có kế hoạch của riêng mình.

Cuối hồi này, mọi thứ như “tức nước bờ đê”, theo cả nghĩa đen cả nghĩa bóng, khi cơn mưa lớn khiến căn nhà ổ chuột của họ bị ngập lụt. Và mỗi người họ đều rơi vào những dòng suy nghĩ riêng.

Ký Sinh Trùng (Parasite)

Ki-taek trở về nhà, và thứ đầu tiên ông cứu khỏi cơn lũ là tấm huy chương của mình – một trong những niềm tự hào hiếm hoi và duy nhất ông có trong đời. Và chắc hẳn thời khắc bị sỉ nhục dưới gầm bàn kia, ông nhận ra con người ta chẳng thể sống nhục nhã và không có lòng kiêu hãnh. Khi bạn không còn tự trọng, bạn sẽ không còn là con người. Ki-taek cũng cay đắng nói về số phận trôi nổi của những người ở dưới đáy xã hội (dù thật ra, bạn sẽ không bao giờ biết ai là người ở dưới đáy cùng): Đâu cần phải lên kế hoạch, vì cuộc đời sẽ chẳng tuân theo nó.

Cậu con trai ôm lấy hòn đá cảnh, trogn ánh đèn cứ chớp sáng chớp tối. Cậu nói rằng: Hòn đá cứ đi theo con, mà hòn đá tượng trưng cho tiền tài, hạnh phúc; hòn đá tượng trưng cho khát vọng đổi đời trong tâm hồn cậu trai trẻ thông minh, sáng dạ; hòn đá cũng đồng thời là gánh nặng mà cậu đã mang trong suốt những năm qua.

Ký Sinh Trùng (Parasite)

Ki-jung có một scene đẹp hoàn hảo trong đoạn này, và chắc chắn là cảnh làm ám ảnh nhất trong Ký Sinh Trùng (Parasite). Giữa nhà tắm ngập trong nước cống, trên nắp bồn cầu đang sắp lật tung ra bởi thứ nước đen ngòm bẩn thỉu, cô gái trẻ châm một điếu thuốc, ngồi trên bồn cầu, cạnh chiếc cửa sổ bé xíu, nhả một hơi khói dài. Đó là khoảnh khắc, dường như mọi ranh giới xã hội không còn nữa. Và Ki-jung thực sự làm chủ được cuộc sống của mình.

Hồi 3 – Sinh nhật đẫm máu

Mâu thuẫn trong lòng Ki-taek và cả Ki-won bắt đầu từ hồi 2, lại càng được đẩy mạnh hơn trong hồi 3, khi bà chủ muốn mở 1 bữa tiệc sinh nhật cho con trai của mình.

Sau một đêm ngủ tị nạn, sau một trận mưa thừa sống thiếu chết với người nghèo, Ki-taek dường như thấy xa lạ với mọi thứ hào nhoáng xoay quanh căn nhà ấy. Ông cảm thấy đáng sợ khi bà chủ gọi cơn mưa là một – phước – lành. Thật trớ trêu khi có những thứ đã cướp đi mọi thứ người nghèo như ông có, thì lại là một trò vui không hơn không kém với người giàu. Khoảnh khắc bà chủ lấy tay bịt mũi và mở cửa kính xe oto để tránh mùi của ông, lại đẩy cơn giận dữ bên trong Ki-taek lên cao.

Ký Sinh Trùng (Parasite)

Trong khi hai người phụ nữ còn lại của gia đình nghèo cảm thấy có lỗi, và mong muốn trò chuyện để cảm thông với hai vợ chồng dưới hầm, thì Ki-won lại có một dự định khác với cục đá của mình. Tiếc rằng, hay may thay, chẳng có kẻ giết người nào vụng về như Ki-won. Mình nói may thay, vì thực sự mình sẽ đau lòng vô cùng nếu nhìn Ki-won tự tay động thủ.

Và sau đó, Bong Joon Ho tiếp tục bẻ lái, đưa chúng ta đến một đỉnh cao hơn nữa của tấn trò đời: Geun-se vùng lên, đập ngã Ki-won, và lấy dao đi trả thù. Sau từng ấy năm, lần đầu tiên ông ta mới nhìn thấy ánh sáng mặt trời, và ông lựa chọn giết người trong ánh sáng chan hòa ấy của sự sống.

Bữa tiệc xa hoa trong Ký Sinh Trùng (Parasite) của nhà giàu bỗng chốc biến thành một sự nổi loạn đẫm máu của những người nghèo khổ. Sự giận dữ trong lòng Ki-taek cũng càng lúc càng tăng cao, khi thấy gia đình giàu có không ai quan tâm con gái ông, khi thấy giám đốc Park lấy tay bịt mũi trước thân thể hôi thối của Geun-se, lòng tự trọng trong lòng Ki-taek đã không chịu được nữa.

Ký Sinh Trùng (Parasite)

Như ông Park từng rất coi trọng giới hạn, vì hơn ai hết, ông hiểu, một người chạm quá giới hạn sẽ có những hành động thiếu kiểm soát. Như Ki-taek và việc cầm dao đâm chết ông Park chỉ trong một cái chớp mắt… Không suy nghĩ nhiều, không toan tính nhiều. Hoàn toàn không phải để trả thù, vì gia đình đó không làm gì xấu. Chỉ đơn thuần là một sự nổi dậy của những kẻ ở dưới cùng xã hội, của những kẻ lỡ bước chân vào một thế giới không thuộc về mình!

Một sự trùng hợp khá thú vị giữa Ký Sinh Trùng (Parasite) và 1 tác phẩm trước đó của ông: The Host. Trong The Host, nhân vật của Kang-ho Song cũng tự tay giết chết con quái vật đã giết chết con gái mình. Và trong Parasite, ông cũng tự mình kết liễu đời của một người đại diện cho tầng lớp giàu sang và sự phân hóa giàu nghèo, cũng bởi con gái ông không còn nữa. Dù quái vật sông Hàn và giám đốc Park không thực sự là hai hình tượng đồng nhất, nhưng hai nhân vật đều được sinh ra bởi xã hội công nghệ phát triển, và đều vô tình cướp mất sự sống của những người nằm ngoài sự phát triển vũ bão ấy.

Ký Sinh Trùng (Parasite)
Ảnh rotten Tomatoes

Cái kết của bộ phim Hàn Quốc này quả thật là hoàn hảo, khi nhân vật Ki-taek sống trong căn hầm của ngôi biệt thự, gửi thư cho con trai bằng kí hiệu của hướng đạo sinh, và ước mơ của Ki-won: mua được căn nhà đó, để con và mẹ đứng trong ánh Mặt trời, và bố sẽ bước ra từ những bậc cầu thang cũ.

Giấc mơ ấy liệu có 1 ngày nào đó thành sự thật? Chúng ta không ai biết. Bong Joon Ho cũng không biết. Chỉ có thời gian mới có thể trả lời, liệu ngày mai bạn có bước lên được một bậc thang mới hay không, hay lại lỡ bước hụt mà rơi xuống thấp hơn nữa…

Bạn có thể là vật chủ, bạn cũng có thể là ký sinh trùng, và đôi khi, bạn không có cơ hội lựa chọn cái mà mình sẽ trở thành.

Ký Sinh Trùng (Parasite) bắt đầu chiếu tại các rạp trên toàn quốc từ 21.06.2019

Đọc thêm:

Content Protection by DMCA.com